五味子  (อู่อุ้ยจื่อ)  เปรี้ยว  ชุ่ม  อุ่น  เข้าเส้นปอด  หัวใจ  ไต 
สรรพคุณ สมานปอด  เสริมอิ๋น  สร้างน้ำหล่อเลี้ยง  กักเหงื่อ  เก็บกักน้ำกาม  ระงับอาการถ่ายท้อง  ระงับประสาท

1.  ใช้สำหรับอาการไอหอบเรื้อรัง

2.  ใช้สำหรับอาการน้ำหล่อเลี้ยงถูกกระทบ  คอแห้ง  เหงื่อออกเอง  เหงื่อขโมยออก

3.  ใช้สำหรับอาการน้ำกามเคลื่อน  ถ่ายเรื้อรัง

4.  ใช้สำหรับอาการใจสั่น  นอนไม่หลับ  ฝันมาก

ปริมาณการใช้  3 - 6 กรัม

乌梅  (อูเหมย)  เปรี้ยว  ฝาด  สุขุม  เข้าเส้นตับ  ม้าม  ปอด  ลำไส้ใหญ่

สรรพคุณ เก็บกักปอดและทำให้ลำไส้ใหญ่ฝืด  สร้างน้ำหล่อเลี้ยง(น้ำลาย)  ทำให้พยาธิสงบ

1.  ใช้สำหรับอาการไอเรื้อรังเนื่องจากปอดพร่อง

2.  ใช้สำหรับอาการถ่ายเรื้อรัง  เป็นบิดเรื้อรัง

3.  ใช้สำหรับโรคเบาหวานที่เกิดจากร้อนพร่อง

4.  ใช้สำหรับอาการปวดท้อง  อาเจียน  เนื่องจากพยาธิ

ปริมาณการใช้  3 - 10 กรัม  ( ทำให้พยาธิสงบ ใช้ 30 - 50 กรัม )

浮小麦  (ฝูเซี่ยวม่าย)  ชุ่ม  เย็น  เข้าเส้นหัวใจ

สรรพคุณ เก็บเหงื่อ  เสริมชี่  ขับร้อน

1.  ใช้สำหรับอาการเหงื่อออกเอง  เหงื่อขโมยออก

2.  ใช้สำหรับอาการความร้อนออกจากข้างใน

ปริมาณการใช้  15 - 30 กรัม

麻黄根  (หมาหวงเกิน)  ชุ่ม  สุขุม  เข้าเส้นปอด

สรรพคุณ ระงับเหงื่อออก

1.  ใช้สำหรับอาการเหงื่อออกเอง  เหงื่อขโมยออก

ปริมาณการใช้  3 - 9 กรัม

诃子  (เคอจื่อ)  ขม  เปรี้ยว  ฝาด  สุขุม  เข้าเส้นปอด  ลำไส้ใหญ่

สรรพคุณ ทำให้ลำไส้ใหญ่ฝืด  แก้ท้องร่วง  เก็บกักชี่ของปอด  ระงับไอ  ดึงชี่ลงล่าง  ทำให้โล่งคอ  แก้เสียงแหบ

1.  ใช้สำหรับอาการถ่ายเรื้อรัง  บิดเรื้อรัง  ลำไส้ตก

2.  ใช้สำหรับอาการไอเรื้อรัง  เสียงแหบ

ปริมาณการใช้  3 - 10 กรัม

肉豆蔻  (โย่วโต้วโค่ว)  เผ็ด  อุ่น  เข้าเส้นม้าม  กระเพาะ  ลำไส้ใหญ่

สรรพคุณ ทำให้ลำไส้ฝืด  แก้อาการถ่ายท้อง  อุ่นจงเจียว  ทำให้ชี่เดิน

1.  ใช้สำหรับอาการถ่ายท้องที่เกิดจากม้ามและไตเย็นพร่อง

2.  ใช้สำหรับอาการปวดแน่นท้อง  เบื่ออาหาร  อาเจียนที่เกิดจากกระเพาะเย็น

ปริมาณการใช้  3 - 9 กรัม

赤石脂  (เชอะสือจื่อ)  ชุ่ม  ฝาด  อุ่น  เข้าเส้นลำไส้ใหญ่  กระเพาะ

สรรพคุณ ทำให้ลำไส้ฝืด  แก้อาการถ่ายท้อง  เก็บสมาน  ระงับเลือด  สมานแผล

1.  ใช้สำหรับอาการถ่ายท้องเรื้อรัง  บิดเรื้อรัง

2.  ใช้สำหรับอาการประจำเดือนมามาก  ตกขาว  อุจจาระเป็นเลือด

3.  ใช้สำหรับอาการแผลฝีหนองเรื้อรัง

ปริมาณการใช้  10 - 20 กรัม

椿皮  (ชุนผี)  ขม  ฝาด  เย็น  เข้าเส้นลำไส้ใหญ่  ตับ

สรรพคุณ ขับร้อน  ขับชื้น  แก้ตกขาว  แก้อาการถ่ายท้อง  เก็บสมาน  ระงับเลือด

1.  ใช้สำหรับอาการถ่ายท้องบิดที่เกิดจากชื้นร้อน  ถ่ายท้องเรื้อรัง  บิดเรื้อรัง

2.  ใช้สำหรับอาการตกขาว  ตกขาวมีเลือด

3.  ใช้สำหรับอาการประจำเดือนมามากผิดปรกติ  ถ่ายเป็นเลือด  ริดสีดวงเป็นเลือด

ปริมาณการใช้  3 - 10 กรัม

桑螵硝  (ซวนเพียวเซียว)  ชุ่ม  เค็ม  สุขุม  เข้าเส้นตับ  ไต

สรรพคุณ เก็บกักน้ำกาม  เก็บปัสสาวะ  บำรุงไต  เสริมหยาง

1.  ใช้สำหรับอาการน้ำกามเคลื่อน  ปัสสาวะไม่รู้สึกตัว

2.  ใช้สำหรับอาการเสื่อมสมรรถภาพเนื่องจากไตพร่อง

ปริมาณการใช้  6 - 10 กรัม

海螵硝   (ไห่เพียวเซียว)  เค็ม  ฝาด  อุ่นเล็กน้อย  เข้าเส้นตับ  ไต

สรรพคุณ เก็บน้ำกาม  สมาน  ระงับอาการเลือดออก  แก้ปวด  ขับชื้น  สมานแผล

1.  ใช้สำหรับอาการน้ำกามเคลื่อน  ตกขาว

2.  ใช้สำหรับอาการประจำเดือนมามากผิดปรกติ  อุจจาระเป็นเลือด  และเลือดออกเนื่องจากบาดเจ็บภายนอก

3.  ใช้สำหรับอาการเรอเปรี้ยว  ปวดกระเพาะ

4.  ใช้สำหรับอาการแผลฝีหนองเรื้อรัง  ผื่นชื้น  ฝีชื้น

ปริมาณการใช้  6 - 12 กรัม

金樱子  (จิงอิงจื่อ)  เปรี้ยว  ฝาด  สุขุม  เข้าเส้นไต  กระเพาะปัสสาวะ  ลำไส้ใหญ่

สรรพคุณ เก็บน้ำกาม  กักปัสสาวะ  ทำให้ลำไส้ฝืด  แก้ท้องร่วง

1.  ใช้สำหรับอาการน้ำกามเคลื่อน  ปัสสาวะไม่รู้สึกตัว  ปัสสาวะบ่อย  ตกขาว

2.  ใช้สำหรับอาการถ่ายเรื้อรัง  บิดเรื้อรัง

ปริมาณการใช้  6 - 18 กรัม

莲子  (เหลียนจื่อ)  ชุ่ม  ฝาด  สุขุม  เข้าเส้นม้าม  ไต  หัวใจ

สรรพคุณ เสริมไต  เก็บน้ำกาม  เสริมม้าม  แก้ท้องร่วง  แก้ตกขาว  บำรุงหัวใจ

1.  ใช้สำหรับอาการน้ำกามเคลื่อน  ปัสสาวะไม่รู้สึกตัว  เนื่องไตพร่อง

2.  ใช้สำหรับอาการเบื่ออาหาร  ถ่ายเรื้อรัง  เนื่องจากม้ามพร่อง

3.  ใช้สำหรับอาการตกขาว

4.  ใช้สำหรับอาการหงุดหงิด  ใจสั่น  นอนไม่หลับ

ปริมาณการใช้  6 - 15 กรัม

芡实  (เฉียนสือ)  ชุ่ม  ฝาด  สุขุม  เข้าเส้นปอด  ไต

สรรพคุณ บำรุงไต  เก็บน้ำกาม  เสริมม้าม  แก้ท้องร่วง  ขับชื้น  แก้ตกขาว

1.  ใช้สำหรับอาการน้ำกามเคลื่อน

2.  ใช้สำหรับอาการถ่ายท้องเรื้อรังเนื่องปอดพร่อง

3.  ใช้สำหรับอาการตกขาว

ปริมาณการใช้  10 - 15 กรัม

外用药   กลุ่มยาใช้ภายนอก

马钱子  (หม่าเฉียนจื่อ)  ขม  เย็น  มีพิษ  เข้าเส้นตับ  ม้าม

สรรพคุณ ทำให้เส้นปราณโล่ง  สลายก้อน  ลดบวม  แก้ปวด

1.  ใช้สำหรับฝีหนองและการปวดบวมเนื่องจากถูกกระแทก

2.  ใช้สำหรับอาการปวดชา  เป็นตะคริวเนื่องลมชื้น

ปริมาณการใช้  0.3 - 0.9 กรัม

硫黄  (หลิวหวง)  เปรี้ยว  อุ่น  มีพิษ  เข้าเส้นไต  ลำไส้ใหญ่

สรรพคุณ แก้พิษ  ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย  แก้คัน  เสริมไฟ  เสริมหยาง  ขับอุจจาระ

1.  ใช้สำหรับอาการคันตามง่ามมือง่ามเท้า

2.  ใช้สำหรับอาการไฟในไตพร่อง  เซี่ยเจียวเย็นพร่อง

3.  ใช้สำหรับอาการท้องผูกเนื่องจากเย็นพร่อง

ปริมาณการใช้  1 - 3 กรัม

蛇床子  (สือฉวงจื่อ)  เผ็ด  ขม  อุ่น  เข้าเส้นไต

สรรพคุณ อุ่นไต  เสริมหยาง  ขับเย็น  ขับลม  ขับชื้น  ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย

1.  ใช้สำหรับอาการคันในร่มผ้า  ผื่นชื้น

2.  ใช้สำหรับอาการเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ  สตรีที่มีบุตรยาก

ปริมาณการใช้  3 - 10 กรัม